Joris Luyendijk : iedere journalist is activist

11412167_10153342090254798_8707104810945695496_nIedere journalist is op een of andere manier activist. Het was de prikkelende respons van Joris Luyendijk, zondagochtend in de Kortrijkse boekhandel Theoria, op een vraag uit het publiek of hij zich niet kwetsbaar opstelt door zo duidelijk stelling te nemen in bepaalde zaken, bijvoorbeeld door zich hard te maken voor hervormingen in de financiële wereld.

“Ik geloof wel dat je dingen kan veranderen door journalistiek. Al mijn boeken zijn in principe hypotheses, waarvan ik, zeker van het laatste boek, hoop dat iemand die ooit weerlegt. Maar de journalist die braaf op een redactie persberichten overneemt, neemt ook stelling in. Want hij kopieert als het ware de agenda van de mensen die die persberichten opstellen. Neutrale journalistiek bestaat niet. Want wie zou dan moeten bepalen wat neutraal is? Een neutrale instantie, die op haar beurt uiteraard gecontroleerd moet worden door een andere instantie?”

Luyendijk was in Kortrijk ter gelegenheid van zijn nieuwe boek Dit kan niet waar zijn, over zakenbankiers in de Londense City. In dat boek beschrijft hij de amorele wereld van The City en komt hij tot de angstwekkende conclusie dat er sinds de val van Lehman Brothers in 2008, die de wereld zoals we die kennen op de rand van de afgrond bracht, helemaal niets ten gronde is veranderd.

Dat boek werd door de reguliere pers goed ontvangen en sinds de publicatie in februari werden er 200.000 exemplaren van verkocht (190.000 in Nederland, 10.000 in Vlaanderen). Luyendijk raakt dus een gevoelige snaar met zijn kritiek, en veel lezers delen zijn verontwaardiging. Alleen door de financiële journalisten, die iedere dag de bankenwereld volgen, werd het boek iets minder warm onthaald, want “het zou geen nieuws bevatten”. En in die houding is Luyendijk duidelijk ontgoocheld.

“Je zou denken dat die journalisten het momentum grijpen, dat ze even op een andere manier naar hun werk kijken. Maar ze zitten mee in dezelfde bubbel. Dat vind ik wel teleurstellend.”

Het belet hem niet om alweer andere plannen te smeden. Misschien wordt het wel een boek over een vaststelling die hij deed tijdens zijn uitgebreide toernee voor Dit kan niet waar zijn: veel mensen herkennen de weeffouten uit de financiële wereld in hun dagelijkse baan, bijvoorbeeld in het onderwijs of de zorgsector. Door schaalvergroting, afgedwongen om de sector zogenaamd efficiënter te maken, gaat veel verloren. “Leraars die jaren geleden vol overtuiging in het vak zijn gestapt en hun kennis overbrachten in een kleine school, carpoolen nu iedere ochtend naar een onderwijsfabriek met 2.500 leerlingen waar ze hun ‘targets’ moeten halen. En iedere dag zeggen ze boos tegen elkaar: wie heeft dit beslist, wanneer hebben wij hier voor gestemd?” Het vuur waarmee Luyendijk zijn betoog hield, kan je alleen maar doen hopen dat het boek er echt komt. Een boek van een activistische journalist, zoals er meer zouden mogen zijn.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s